Yazımı bitirmeden önce bir eserden örnek sunmak istiyorum: Konrad(1975); Avusturyalı yazar Christine Nöstlinger'in -idealize edilmiş-çocuk figürünü yıkan- önemli çocuk kitaplarından biri.Yazar, bu kitapla çocuğa; kendi figürünü seçme şansı, hatta özgürlüğü vermiş Eşitlikçi çocuk edebiyatının önemli bir temsilcisi olan Nöstlinger kitabına; anesi tarafından örnek insan, kocası tarafından örnek eş ve toplumun karşı koyuşlarına karşın kendi figürünü bağımsızca oluşturmuş bir kadın olan Bayan Bartolotti tiplemesiyle başlar. Sonunda ise kocasından ayrılmış, yalnızlığı seçmiştir. O bir halı dokuma ustasıdır. İyi bir dokuma sanatçısıdır. Bağımsız karakterine rağmen çocukluktan aldığı buyrukla, yapması gerekenlerin aşılatıldığı alışkanlıkları vardır. Ve kendine hatırlatmak istediklerini rujuyla banyo aynasına yazar. "Rimel almayı unutma!" gibi.

Alışılmışın dışında bir tip olan Bayan Bartolotti'ye bir gün bir paket gelir. Paketten kocaman bir konserve kutusu çıkar. İçinden de 7 yaşında, bronz tenli, sağlıklı, pembe yanaklı, açık mavi gözlü, beyaz süt dişli ve sarı lüleleri olan bir erkek çocuk. Çocuğun elinde -içinde vatandaşlık belgeleri ve aşı karnesi bulunan- bir zarf vardır. Mektupta; çocuğun bir fabrika ürünü olduğu ve en son teknolojiyle en mükemmel bir şekilde üretildiği yazılıdır. İçerikte "Ürünlerimizin bakım ve kullanımı son derece kolay olduğundan size hiçbir zorluk çıkarmayacağını garantileyebiliriz. En son teknılojiyle çalıştığımızdan ürünlerimizde özür bulunmaz. Ürünümüz -olağan bakımı dışında- ilgi ve sevgiye de gereksinim duyacak şekilde oluşturulmuştur. Bu durumu sizden özellikle rica ederiz.(s.19)" yazılıdır. Sanırım bugün, bu teknolojiyi yakaladık. Bu örnek; idealize düşünüp hazırlanmış bu çocuğun -özelliklerini aktarmak gereğini duymadan- insanların düşünmekten, yaratıcılıktan kaçınıp "Moda" denilen bir akımla "düşünüp yaratmayı başkalarına bırakmak" istemelerinin en açık örneği olduğudur.

Meselâ Bayan Bartolotti, çocuğun belli saatlerde yatağa girme kuralına "Yorulunca gidersin." karşılığı vermektedir. Zaten o, çocuk şarkısı bile bilmediği için; kendince uydurduğu dizeleri ezgiler...: "Orda, bir tepenin üzerinde oturur bekçi baba/Sallar poposunu bekçi baba/Hıyar doğrar bekçi baba/Yapar hıyar salatası bekçi baba(s.34). Kimi ideal çizgide giderken, kimi modern(!) olmasına karşın arkadan dedikoduyla kahramana yüklenen komşulara teknoloji harikası diye üretilmiş çocuk olan oğlu Konrad'ı -yine en iyi yandaşı- komşu kızı Kitti yönlendirecektir. Bu örneklerle gelişen romanın sonunda vurgulanan anne baba yapısının prototiplikten çıkıp, kadın erkek eşitliği çerçevesinde oluşturulması gereğidir. Aksi halde böyle bir yapı dayanaksız olacaktır.

Kaynaklar: Çocuk ve Edebiyat - Çocukluğun Kısa Tarihi Edebiyatta Çocuk Figürleri (Necdet Neydim) Devrimci Eğitim Devrimci Ahlâk (M.İ.Kalinin) Komünizmin Abecesi (N.Buharin-Y.Preobrajenskiy)

ÇOCUK VE YAZIN - 2

Hülya TOZLU

Yasal uyarı: Kirklarelim.net'e ait olan haber ve yazılar kaynak gösterilmeden kullanılamaz...

Bookmark with:

              

Yorumlar (0)

Bu içeriğe ait yorumları masaüstüne alabilirsiniz

Adınız

Email

Yorum

eksi not | artı not

Bu yoruma abone ol (Sadece kayıtlı kullanıcılar için)

Okudum ve kabul ediyorum Yorum gönderim kuralları.

Yorum Ekleyin